🖼️ عکس و تصویر
تفاوت JPG، PNG و WebP: کدام فرمت عکس را کِی انتخاب کنیم؟
یک فرمت برای عکس، یک فرمت برای لوگو و یک فرمت برای وب‌سایت؛ اگر تفاوت‌ها را بدانی، حجم کمتر و کیفیت بهتر را همزمان می‌گیری.
📅 بروزرسانی: مهر ۱۴۰۵
⏱ زمان مطالعه: ۸ دقیقه
✍️ تیم محتوای کاپورا
سه فرمتی که تقریباً هر روز می‌بینی، JPG و PNG و WebP هستند و هرکدام برای کاری ساخته شده‌اند. انتخاب فرمت اشتباه یعنی یا حجم زیاد بی‌دلیل، یا لبه‌های خراب و پس‌زمینه‌ی سفید ناخواسته. با چند قاعده‌ی ساده میشود هر بار درست انتخاب کرد.
فشرده‌سازی با افت و بدون افت
پایه‌ی تفاوت این فرمت‌ها همین است:
- با افت (Lossy): فرمت بخشی از جزئیات کم‌اهمیت را برای همیشه حذف میکند تا حجم کم شود. JPG همیشه این‌طور است؛ WebP می‌تواند این‌طور باشد.
- بدون افت (Lossless): هر پیکسل عیناً حفظ میشود و حجم بیشتر است. PNG همیشه این‌طور است؛ WebP هم می‌تواند.
⚠️ نکته در فرمت‌های با افت، هر بار ذخیره‌ی دوباره، کمی کیفیت از دست می‌رود. فایل اصلی را نگه دار و از آن خروجی بگیر، نه از خروجی قبلی.
JPG (یا JPEG)
- برای عکس‌های واقعی با رنگ‌های پیوسته (منظره، آدم‌ها، غذا) عالی است.
- حجم کم، بسیار سازگار: تقریباً هر دستگاه و برنامه‌ای آن را باز میکند.
- شفافیت ندارد: بخش شفاف باید با یک رنگ (معمولاً سفید) پر شود.
- روی لبه‌های تیز و متن ریز، با کیفیت پایین، لکه‌ی نامحسوس می‌اندازد.
PNG
- فشرده‌سازی بدون افت؛ لبه‌ها و متن تمیز می‌مانند.
- شفافیت را پشتیبانی میکند؛ برای لوگو، آیکون و استیکر عالی است.
- برای عکس واقعی بسیار سنگین است (چند برابر JPG).
- برای اسکرین‌شات‌های دارای متن و نمودار انتخاب خوبی است، ولی برای ارسال سریع سنگین است.
WebP
- فرمتی از گوگل که هم حالت با افت دارد و هم بدون افت، و شفافیت را هم پشتیبانی میکند.
- معمولاً با کیفیت ظاهری مشابه، حجم کمتری از JPG و PNG می‌دهد.
- مرورگرهای اصلی امروز آن را می‌خوانند؛ ولی بعضی نرم‌افزارهای قدیمی، سامانه‌های اداری و فرم‌ها هنوز آن را نمیپذیرند.
- استیکر واتساپ WebP می‌خواهد و استیکر تلگرام هم آن را می‌پذیرد.
و فرمت‌های دیگر GIF برای انیمیشن‌های ساده است ولی رنگ محدود و حجم بالا دارد. AVIF فرمت جدیدتری است که معمولاً از WebP هم سبک‌تر میشود، اما پشتیبانی آن همه‌جا کامل نیست؛ این ابزارها فعلاً JPG، PNG و WebP را خروجی می‌دهند.
جدول مقایسه
| ویژگی | JPG | PNG | WebP |
|---|
| نوع فشرده‌سازی | با افت | بدون افت | هر دو حالت |
| شفافیت | ندارد | دارد | دارد |
| حجم برای عکس واقعی | کم | زیاد | معمولاً کمتر از JPG |
| لبه و متن | ممکن است لکه بیندازد | تمیز | بسته به حالت، خوب |
| سازگاری | تقریباً همه‌جا | تقریباً همه‌جا | مرورگرها و برنامه‌های جدید |
| بهترین کاربرد | عکس | لوگو، اسکرین‌شات | وب‌سایت و اپ |
کدام را کِی انتخاب کنیم
- عکس برای ارسال، فرم یا گالری: JPG.
- لوگو، آیکون و استیکر با پس‌زمینه‌ی شفاف: PNG (یا WebP).
- اسکرین‌شات دارای متن: PNG برای وضوح، یا JPG با کیفیت بالا اگر حجم مهم است.
- عکس و تصویر در وب‌سایت: WebP برای سرعت؛ و در صورت نیاز یک نسخه‌ی JPG برای سازگاری.
- مقصد نامعلوم یا قدیمی: JPG امن‌ترین انتخاب است.
تبدیل فرمت بدون آپلود
برای تبدیل، همین صفحه‌های کاپورا کافی‌اند و عکس‌ها از دستگاه تو بیرون نمی‌روند:
فرمت عکس و سرعت سایت
عکس معمولاً سنگین‌ترین بخش یک صفحه است و روی سرعت بارگذاری و تجربه‌ی کاربر اثر مستقیم دارد. چند اقدام ساده کمک میکند: ضلع بزرگ عکس را متناسب با نمایش کم کن (برای تصویر تمام‌عرض معمولاً ۱۶۰۰ پیکسل کافی است)، از WebP یا JPG بهینه استفاده کن، و نام فایل توصیفی و متن جایگزین (alt) بنویس. میانبر آماده‌ی وب‌سایت کاپورا ضلع بزرگ را به ۱۶۰۰ پیکسل می‌رساند و WebP می‌سازد.
سوالات متداول
تفاوت اصلی JPG و PNG چیست؟
JPG با افت فشرده میکند و حجم کم دارد ولی شفافیت ندارد؛ PNG بدون افت است و شفافیت دارد ولی برای عکس سنگین است.
WebP بهتر است یا JPG؟
WebP معمولاً با کیفیت مشابه حجم کمتری دارد و شفافیت هم دارد، اما سازگاری JPG گسترده‌تر است. اگر مقصد مطمئن نیست، JPG امن‌تر است.
چرا بعد از تبدیل PNG به JPG پسزمینه سفید شد؟
چون JPG شفافیت ندارد؛ بخشهای شفاف با یک رنگ پر میشوند و پیشفرض سفید است. در ابزار تبدیل میتوان رنگ دیگری انتخاب کرد.
آیا تبدیل JPG به PNG کیفیت را بهتر میکند؟
نه؛ کیفیتی که JPG از دست داده برنمیگردد. فقط از افت بیشتر در ذخیرههای بعدی جلوگیری میشود.
برای لوگوی شفاف کدام فرمت بهتر است؟
PNG یا WebP؛ هر دو شفافیت دارند. JPG برای لوگوی شفاف مناسب نیست.
چرا بعضی سامانهها WebP را نمیپذیرند؟
چون نرمافزار یا سامانهی مقصد از این فرمت پشتیبانی نمیکند. در این حالت آن را به JPG یا PNG تبدیل کن.
جمع‌بندی
قاعده‌ی کوتاه: عکس ← JPG، لوگو و شفاف ← PNG، وب ← WebP. و همیشه فایل اصلی را نگه دار؛ تبدیل به فرمت با افت یک مسیر یک‌طرفه است.